THERE IS A PLACE FOR YOU (polski tekst poniżej: TU JEST DLA CIEBIE MIEJSCE)

from my book: SIMPLE STORIES

About a year ago (it was also April) – I went for a walk in my home area. I visited my parents, and as the day was sunny, the walk was exceptionally pleasant.

I went to our primary school. Little has changed there. Only some outdoor exercise equipment was added – right next to two football fields. I climbed onto one of these equipment and started swaying. I was slowly remembering various nice moments related to this school. It was really a lot. Here, many of my friends used to live in nearby houses. And probably many people still live here somewhere, even though it’s been 40 years. Few – like me, left here somewhere further. Somehow it is that the next generation doesn’t want to be too far away. Even those who for some reason, for example, go overseas – then miss it and come back. They make peace with those with whom they had more difficult relationships and begin to understand more. They feel some need to better understand their history and what made them.

From the place where I was doing the exercises – lightly and without any special effort – I could also see our physics class, ….. my favorite subject. It was physics that explained the world to me. Physics has dealt with infinitely great things – from planets to atoms. From magnetic fields to gravity …… And from physics it was only a step away from philosophy. Actually, on some level – one smoothly flows into the other ….

I watched the sun just above the classroom on the top floor. It was full, yellow, already so warm in spring. Its light dazzled me. Blissful moment …..

I looked down. Through the sunlight, I saw slow motion against the wall. It turned out that a young boy was walking along it, by the windows of the school. His neglected hairstyle and old clothes attracted attention. He paced back and forth somehow. I think he was saying something to himself. Then again as if he was touching something with his finger on the wall and he was walking, clearly aimlessly …

That hair … He had a large, dark mop of hair. His hair was spinning in huge locks. I wonder when he was at the hairdresser? The fall jacket he wore was his father’s cut, I think. Who is wearing such today? I think he may have been 13-14 years old.

Adolescents his age play with their mobiles when they are alone. They almost always write and view something there. They seem absent. Well, unless you say something to them – then they come back from virtual to real. At least for a moment.

He, too, was absent, though he did not have a mobile. He probably couldn’t afford it. Probably no one would even buy it for him. I imagine what it is like today when you don’t have a smartphone at his age? Parents already push their children a wild rush to compete, possess and brag about what they have. I have such a model, and I have a better one, and I do not stick with those, because they do not have an iPhone. At this age, you can feel really rejected without having that kind of crap. You’re worth as much as your cell phone. You could put it that way.

You have to be a really well-built human being – and from an early age, not to succumb to such stupid competition. Anyway, with age – most people don’t get very wise. Then they race on other gadgets. It’s time for computers, then cars, homes, trips abroad and everything else. As if it would fill life … or fill their gaps … It never impressed me. I have never competed in a race. In a way – like him, but by choice.

…..

The boy continued walking slowly – a few steps forward and a few steps back. His head was bowed and he was muttering to himself.

It was a festive day – off work. Why is he here right now?

……I know why. He wanted to hide, …. to hide. He felt safer here. Hardly anyone passes here. In this shade of a low wall – he blended into the surroundings. Nobody here pays attention to him. These are his intimate moments. Children from school do not come here at this time on public holidays. Nobody bothers him. Nobody is making fun of him …… He’s alone.

– Is it possible to do something for such children? – I wonder. Can I do something?

I feel sorry for him. Looking at this picture – I ask myself – „What if he was my son …..?”.

I would like to give him as much self-confidence and will to study and work as possible. I would like to help him shape a world of values ​​based on these principles. Above all, however, such children need care and concern. This is a complex and, unfortunately, still current problem.

……

And now it has hit me, unexpectedly – some memory about the same place, about 40 years ago ……

I am probably in the 6th grade of primary school. It’s a warm day – just like today. Our physics teacher notices that one of our friends is sitting on the bench, in front of the school (the one right between me and the boy I write about above). He is sitting and smoking a cigarette – staring at the classroom windows. At the same time, he closes his eyes, because of the sunlight.

There is something of an old man in him, come still not even stopped being a child. He is wearing an old, shabby jacket. Who would wear such a jacket ? – …. my grandparents’ generation. He had this and an old zipped bag with two handles. We had satchels and backpacks. As I remember, his bag did not close, because the zipper was damaged. He probably had shoes from someone else, maybe from the wedding. They were dusty, but originally glossy. This is what they looked like. I had sporty, light, … modern ones.

He was sitting there then, and he looked 10 years older than us.

He also had a brother who also went his own way. This brother hardly ever said anything. He was quiet and calm. When the teachers took him to answer, he only stood with his head down forever and his hands in his pockets. He did not know the answers to the questions asked of him. He just nodded his head occasionally. He wanted him to be left alone as soon as possible. It was all he wanted. The teachers, pissed off about those hands in his pockets – told him to take them out immediately. So he reluctantly took them out.

But those hands in his pockets were like his last point of honor and human pride. Like the last bastion of independence from the world and some kind of dignity … own identity. It’s hard to explain, but that’s what I saw in this gesture. When he put his hands in his pockets, it was as if he were telling them all silently:

– There’s nothing you can do to me. I am above all that you do here. I am independent of you.

He was in a world he had to be in – though he clearly didn’t want to be. Besides, when he had his hands in his pockets, you couldn’t see how short the sleeves of his sweater were. He always wore the same sweater. Much too small, a little childish. But when he stood silently next to the desk of other teachers, waiting for the word „Sit down” – there was some secret power in him. While his older brother seemed to be reconciled with the fate of a child from a difficult environment and was rather sad – this brother was more like a compressed spring. It was evident that he was strong and very physically fit. He was totally to the side, but none of the guys even thought of harassing this quiet individualist. They felt some inexplicable respect before him.

I also remember that one of the teachers told him to put out his hands to hit him on them with a ruler. However, it did not make any impression on him. Then he slowly lowered the sleeves of his oversized sweater. I think he knew a much more serious beating. The teacher finally gave up and told him to come back to his place. Then this boy didn’t come to school for the next few days. He did it more than once. I think someone from school was visiting their house and then came back for a few days. ,,,,,,,, and so on.

Both brothers were repeating the same grade for the second year. They also repeated the previous ones. The teachers clearly stated that there was little that could be done and put a cross on them. If only they would finish this school and go to work. What awaited them – go down, …underground – to our mine, ….probably. Most likely to do the worst and most dangerous jobs. There were several more such children in our school.

…..

But back to that moment when the teacher notices the older brother sitting on the bench. I remember it well …. Visibly moved, she opens the window and calls out to him gently.

– Come to us !

…..Silence…… He didn’t even flinch.

– Come on ….. please, she repeated.

He just nodded slightly that he didn’t. Then he took a drag on the cigarette, exhaled it through his nose, and lowered his head slowly.

– Come. You won’t have to do anything … just sit with us. You’ll be in class and I won’t ask you anything. I promise – come on!

She said it very convincingly. I don’t think his own mother would have said it better and more tenderly at that moment than she did.

He, however, continued to sit still. It seemed like he didn’t give a shit about it.

The physicist became visibly sad ………….and closed the window.

……

We went back to classes ….

Then she told us something about an electrostatic machine. She talked about it with such passion and such fascination with the subject that I really felt her passion. As always, ……. from the very first lesson – as soon as she came to our school. Sometimes she also took her little daughter to lessons, because she obviously had nowhere to leave her. So this little girl has become an indispensable part of the great physical landscape.

Once, this very teacher took us to the Silesian Planetarium. We watched with excitement the miraculous projections of sunrise and sunset, stories about the constellations and the history of the galaxy. Objects of this class, what our planetarium – are not have many in the world. We had one – and so close. The fact that she took us there then and the fact that she told us about various things long after the performance – made some of us, even uninterested in physics, like started to like it.

Then, in high school, I took part in the Astronomy Olympics. Together with a friend, we wrote a fairly extensive work on the conquest of the moon. There would not be this and many other things in my life if it were not for those stories of our teacher.

We also never felt any fear of answering her questions during the lesson. Through her intelligent way of asking us questions, she made us create physical patterns in front of our eyes instead of learning them. She said, for example

– What if the path traveled by the object is longer at the same time? Will the speed be greater or less?

– Greater – we replied in chorus.

– So the symbol of the path (s) will be in the numerator or denominator – if it is directly proportional ?

– Numerator –  were the answers again

– And what will be in the denominator as inversely proportional?

– Time – we replied excitedly

– See how simple it is? – she said on such occasions …… She was a very smart person.

The speed formula was on the board. We created it.

– Now look at the book, she said.

– It’s the same,” said someone in amazement ….

– Exactly – she commented. Because that’s how the world works. Based on certain laws. Whatever you do in your life, now you will remember this pattern for the rest of your life, because you understand it.

She was right.

It was similar with other formulas and laws of physics. There were many ideas on how to make us feel this subject. Such people are rarely met.

She was only in our school for that one year. She appeared and flew away – like the comets she had talked about sometimes. But it was worth waiting for someone like that. If only for a moment.

My – and I think not only my respect for great science – then flared up incredibly. Every effort, even the smallest one, will bear fruit one day. The time will come. Nothing we got that was good is wasted. Even the smallest thing will be remembered. For some, sometimes the tiniest things are the only ones they had.

Also, never doom anyone to loss., Each of us has an extraordinary element. One and unique.

………

Oh, …. and one more thing. At the end of that lesson. Almost at the end, just before the bell rang – the door slowly opened. Everyone turned to see who was coming in.

He was standing in the doorway. In his oversized jacket and bag, with a broken zipper. He was a bit embarrassed, but also clearly smiling.

– Come to us … and have a seat. There is a place for you – our good physics teacher said happily. ……..Our comet Halley.

 

PS

And if someone wants to move in your imagination into the infinite spaces of physics – please. Mood, like from the Silesian Planetarium.

Madis – Sea of Tranquility (Ambient Edit) | Melodic Ambient Music 2020 – YouTube

More in the full version of my book: SIMPLE STORIES

***

(POLISH)

JakiÅ› rok temu (to też byÅ‚ kwiecieÅ„) – poszedÅ‚em na spacer w okolicy, z której pochodzÄ™. OdwiedziÅ‚em swoich rodziców, a że dzieÅ„ byÅ‚ pogodny – przechadzka byÅ‚a wyjÄ…tkowo przyjemna.

PoszedÅ‚em w stronÄ™ naszej szkoÅ‚y podstawowej. Niewiele siÄ™ tam zmieniÅ‚o. Dodano jedynie trochÄ™ sprzÄ™tów do ćwiczeÅ„ na wolnym powietrzu – zaraz koÅ‚o dwóch boisk. WszedÅ‚em na jeden z takich sprzÄ™tów i zaczÄ…Å‚em siÄ™ koÅ‚ysać.  PrzypominaÅ‚y mi siÄ™ powoli różne fajne chwile zwiÄ…zane z tÄ… szkołą. ByÅ‚o tego naprawdÄ™ dużo. Tu, w okolicznych domach mieszkaÅ‚o dawniej wielu moich kolegów i koleżanek. I pewnie też wielu dalej gdzieÅ› tu mieszka, choć upÅ‚ynęło ze 40 lat. Nieliczni – jak ja, wyjechali stÄ…d gdzieÅ› dalej. JakoÅ› tak to jest, że kolejne pokolenie nie chce być zbyt daleko. Nawet ci, którzy z jakiÅ› powodów wyjadÄ… np. aż za ocean – potem tÄ™skniÄ… i wracajÄ…. GodzÄ… siÄ™ z tymi, z którymi mieli trudniejsze relacje i zaczynajÄ… rozumieć wiÄ™cej. CzujÄ… jakÄ…Å› potrzebÄ™ lepszego zrozumienia swojej historii i tego co ich tworzyÅ‚o.

Z miejsca, gdzie sobie ćwiczyÅ‚em – lekko i bez specjalnego wysiÅ‚ku – byÅ‚o też dobrze widać naszÄ… klasÄ™ do fizyki, …..mojego ulubionego przedmiotu. To fizyka tÅ‚umaczyÅ‚a mi Å›wiat. Fizyka dotykaÅ‚a rzeczy nieskoÅ„czenie wielkich – od planet do atomów. Od pól magnetycznych do grawitacji…… No i od fizyki byÅ‚ już tylko krok do filozofii. WÅ‚aÅ›ciwie, to na pewnym poziomie – jedno pÅ‚ynnie przechodzi w drugie….

PatrzyÅ‚em na sÅ‚oÅ„ce, tuż ponad klasÄ… na ostatnim piÄ™trze. ByÅ‚o peÅ‚ne, żółte, już takie wiosennie ciepÅ‚e. Jego Å›wiatÅ‚o mnie olÅ›niewaÅ‚o. BÅ‚oga chwila…..

OpuÅ›ciÅ‚em wzrok. Poprzez sÅ‚oneczne oÅ›wietlenie zobaczyÅ‚em wolny ruch na tle Å›ciany. OkazaÅ‚o siÄ™, że wzdÅ‚uż niej, pod oknami szkoÅ‚y – chodzi mÅ‚ody chÅ‚opak. UwagÄ™ zwracaÅ‚a jego zaniedbana fryzura i nienowe już ubranie. ChodziÅ‚ jakoÅ› bezÅ‚adnie tam i z powrotem. Chyba coÅ› mówiÅ‚ do siebie. Potem znowu jakby dotykaÅ‚ czegoÅ› palcem w Å›cianie i znowu szedÅ‚ kawaÅ‚ek, wyraźnie bez celu….

Te wÅ‚osy… MiaÅ‚ dużą, ciemnÄ… czuprynÄ™. WÅ‚osy krÄ™ciÅ‚y mu siÄ™ na gÅ‚owie w wielkich lokach. Ciekawe, kiedy byÅ‚ u fryzjera ? Jesienna kurtka, którÄ… nosiÅ‚ – to krój chyba po jego ojcu. Kto dziÅ› w takich chodzi ? MyÅ›lÄ™, że mógÅ‚ mieć z 13-14 lat.

MÅ‚odzież w jego wieku bawi siÄ™ komórkami, kiedy jest sama. Prawie zawsze coÅ› tam piszÄ… i przeglÄ…dajÄ…. SprawiajÄ… wrażenie nieobecnych. No chyba, że już coÅ› siÄ™ do nich powie – to wtedy wracajÄ… z virtualu do realu. Przynajmniej na moment.

On też był jakby nieobecny, choć nie miał komórki. Pewnie nie było go na nią stać. Pewnie nikt by mu jej nawet nie kupił. Wyobrażam sobie, jak to jest dzisiaj kiedy nie ma się smartfona w jego wieku ? Już rodzice wciskają dzieciom dziki pęd do rywalizacji,  posiadania i przechwalania się tym, co się ma. Ja mam taki model, a ja mam lepszy, a ja nie trzymam się z tamtymi, bo nie mają IPhone. W takim wieku można się poczuć naprawdę odrzuconym, nie mając takiej pierdoły. Jesteś tyle wart, co twoja komórka. Tak można by to ująć.

Trzeba być naprawdÄ™ dobrze zbudowanym wewnÄ™trznie czÅ‚owiekiem – i to od najmÅ‚odszych lat, żeby nie ulec takiej gÅ‚upiej rywalizacji. Z wiekiem zresztÄ… – wiÄ™kszość ludzi nie mÄ…drzeje specjalnie. Potem Å›cigajÄ… siÄ™ w innych gadźetach. Przychodzi czas na komputery, potem samochody, domy, zagraniczne wycieczki i wszytko inne.  Tak, jakby to miaÅ‚o wypeÅ‚nić życie, …. czy uzupeÅ‚nić ich braki… Mnie to nigdy nie imponowaÅ‚o. Nigdy nie braÅ‚em udziaÅ‚u w wyÅ›cigu. W pewien sposób – podobnie jak on, ale z wÅ‚asnego wyboru.

…..

ChÅ‚opak dalej chodziÅ‚ wolno – parÄ™ kroków w przód i parÄ™ w tyÅ‚. MiaÅ‚ spuszczonÄ… gÅ‚owÄ™ i mruczaÅ‚ coÅ› do siebie.

Był świąteczny, wolny od pracy dzień. Dlaczego przyszedł właśnie tutaj ?

……Wiem dlaczego. ChciaÅ‚ siÄ™ ukryć,….schować. Tu czuÅ‚ siÄ™ bezpieczniej.  Tu maÅ‚o kto przechodzi. W tym cieniu niewysokiej Å›ciany – wtapiaÅ‚ siÄ™ w otoczenie. Nikt tu nie zwraca na niego uwagi. To jego intymne chwile. W dni Å›wiÄ…teczne o tej godzinie nie przychodzÄ… tu także dzieci ze szkoÅ‚y. Nikt go nie zaczepia.  Nikt go nie wyÅ›miewa…… Jest sam.

– Czy można dla takich dzieci coÅ› zrobić ? – zastanawiam siÄ™. Czy ja mogÄ™ coÅ› zrobić ?

Å»al mi go. PrzyglÄ…dajÄ…c siÄ™ temu obrazowi – zadajÄ™ sobie pytanie – „A co, gdyby on byÅ‚ moim synem …..? „.

Chciałbym dać mu jak najwięcej wiary w siebie i woli do nauki i pracy. Chciałbym pomóc mu ukształtować w sobie świat wartości, oparty o te właśnie zasady. Nade wszystko jednak, takie dzieci potrzebują troski i zainteresowania. To złożony i niestety wciąż aktualny problem.

………

I teraz dotarÅ‚o do mnie, nieoczekiwanie – pewne wspomnienie, dotyczÄ…ce tego samego miejsca, sprzed okoÅ‚o 40 lat……

Jestem chyba w 6 klasie podstawówki. Jest ciepÅ‚y dzieÅ„ – taki, jak dziÅ›. Nasza nauczycielka fizyki zauważa, że na murku przed szkołą (tym, zaraz pomiÄ™dzy mnÄ… a chÅ‚opakiem, o którym piszÄ™ powyżej) siedzi jeden z naszych kolegów. Siedzi i pali papierosa – patrzÄ…c w okna klasy.  Przymyka przy tym oczy, bo razi go sÅ‚oÅ„ce.

Jest w nim coÅ› ze starego czÅ‚owieka, chodź jeszcze nawet nie przestaÅ‚ być dzieckiem. Ma na sobie starÄ…, sfatygowanÄ… marynarkÄ™. Kto w latach mojego dzieciÅ„stwa chodziÅ‚ w marynarce ?  – ….Pokolenie moich dziadków. On miaÅ‚ takÄ… i do tego starÄ… torbÄ™ na zamek, z dwoma uchwytami. My mieliÅ›my wtedy tornistry i plecaki. Jak pamiÄ™tam, ta jego torba siÄ™ nie zamykaÅ‚a, bo zamek byÅ‚ uszkodzony  Buty miał  chyba też po kimÅ›, może jeszcze ze Å›lubu. ByÅ‚y zakurzone, ale oryginalnie miaÅ‚y poÅ‚ysk. Tak wyglÄ…daÅ‚y. Ja miaÅ‚em sportowe, lekkie, …..nowoczesne.

Siedział tak wtedy i wyglądał na 10 lat starszego od nas.

MiaÅ‚ jeszcze brata, który również szedÅ‚ wÅ‚asnÄ… drogÄ…. Ten brat prawie nigdy nic nie mówiÅ‚. ByÅ‚ cichy i spokojny. Kiedy nauczyciele brali go do odpowiedzi – staÅ‚ tylko z wiecznie spuszczonÄ… gÅ‚owÄ… i rÄ™kami w kieszeni. Nie znaÅ‚ odpowiedzi na zadawane mu pytania. Czasem tylko pokiwaÅ‚ coÅ› gÅ‚owÄ…. ChciaÅ‚, żeby dano mu jak najszybciej spokój. Tylko tyle chciaÅ‚. Nauczycieli wkurzaÅ‚y te jego rÄ™ce w kieszeni i zwracali mu uwagÄ™, by je natychmiast wyjÄ…Å‚. WyjmowaÅ‚ wiÄ™c niechÄ™tnie.

Ale te rÄ™ce w kieszeni byÅ‚y jakby jego ostatnim punktem honoru i ludzkiej dumy. Jak ostatni bastion niezależnoÅ›ci od Å›wiata i jakiegoÅ› rodzaju godnoÅ›ci,…. wÅ‚asnej tożsamoÅ›ci. Trudno to wyjaÅ›nić, ale to wÅ‚aÅ›nie w tym geÅ›cie widziaÅ‚em. Kiedy wkÅ‚adaÅ‚ rÄ™ce do kieszeni, to jakby im wszystkim mówiÅ‚ milczÄ…co:

– Nic mi nie możecie zrobić. Jestem ponad to wszystko, co tu robicie. Jestem od was niezależny.

ZnalazÅ‚ siÄ™ w Å›wiecie, w którym musiaÅ‚ być – choć wyraźnie nie chciaÅ‚ być. Poza tym, kiedy trzymaÅ‚ rÄ™ce w kieszeni – nie byÅ‚o widać tego, jak krótkie ma rÄ™kawy swetra. ChodziÅ‚ zawsze w tym samym swetrze. O wiele za maÅ‚ym, trochÄ™ dziecinnym. Kiedy jednak tak staÅ‚ milczÄ…co koÅ‚o biurka kolejnych nauczycieli, czekajÄ…c na sÅ‚owo „Siadaj” – to byÅ‚a w nim jakaÅ› tajemna siÅ‚a. O ile jego starszy brat wydawaÅ‚ siÄ™ pogodzony z losem dziecka z trudnego Å›rodowiska i byÅ‚ raczej smutny – to ten brat byÅ‚ bardziej jak Å›ciÅ›niÄ™ta sprężyna. Widać byÅ‚o, że jest silny i bardzo sprawny fizycznie. TrzymaÅ‚ siÄ™ totalnie z boku, ale nikomu z chÅ‚opaków nie przyszÅ‚o nawet do gÅ‚owy, żeby zaczepiać tego spokojnego indywidualistÄ™. Czuli przed nim jakiÅ› niewyjaÅ›niony respekt. 

Pamiętam też, że któryś z nauczycieli kazał mu wystawić ręce, żeby uderzać go po nich linijką. Nie zrobiło to jednak na nim żadnego wrażenia. Opuścił potem powoli rękawy swojego za krótkiego swetra. Myślę, że znał znacznie poważniejsze bicie. Nauczyciel dał sobie ostatecznie spokój i kazał mu wracać na miejsce. Potem ten chłopak nie przyszedł do szkoły przez kolejne parę dni. Robił tak zresztą nie raz. Chyba ktoś ze szkoły odwiedzał ich dom i potem znowu przychodził na parę dni.,,,,,,,, i tak w kółko.

Obaj bracia powtarzali już chyba nawet drugi rok tÄ™ samÄ… klasÄ™. Poprzednie też powtarzali. Nauczyciele ewidentnie stwierdzili że niewiele da siÄ™ zrobić i postawili na nich krzyżyk. Å»eby tylko skoÅ„czyli tÄ™ szkołę i do roboty. Co ich czekaÅ‚o – pewnie zjazd do naszej kopalni. Najprawdopodobniej do wykonywania najgorszych i najbardziej niebezpiecznych prac. Takich dzieci byÅ‚o jeszcze kilkoro w naszej szkole.

Ale wracajÄ…c do tego momentu, kiedy nauczycielka zauważa starszego z braci, siedzÄ…cego na murku. PamiÄ™tam to dobrze….Wyraźnie poruszona, otwiera okno i woÅ‚a do niego Å‚agodnie.

– Chodź do nas !

Cisza. Nawet nie drgnÄ…Å‚.

– Chodź,….. proszÄ™ – powtórzyÅ‚a.

Pokiwał tylko lekko głową, że nie. Potem zaciągnął się dymem papierosa, wypuścił go nosem i opuścił powoli głowę.

– Chodź. Nie bÄ™dziesz musiaÅ‚ nic robić,…. tylko posiedzisz z nami. BÄ™dziesz w klasie i o nic ciÄ™ nie bÄ™dÄ™ pytać. ObiecujÄ™ – chodź !

Mówiła to bardzo przekonująco. Myślę, że jego własna matka nie powiedziałaby tego w tamtej chwili lepiej i czulej niż ona.

On jednak siedział dalej nieruchomo. Wyglądało ewidentnie na to, że ma to wszystko w dupie.

Fizyczka posmutniała wyraźnie i przymknęła okno.

WróciliÅ›my do zajęć….

MówiÅ‚a nam wtedy coÅ› o maszynie elektrostatycznej. OpowiadaÅ‚a o tym z takim przejÄ™ciem i takÄ… fascynacjÄ… tematem, że naprawdÄ™ czuÅ‚em jej pasjÄ™. Jak zawsze zresztÄ…,……. już od pierwszej lekcji – kiedy tylko pojawiÅ‚a siÄ™ w naszej szkole. Czasem też zabieraÅ‚a na lekcje swojÄ… małą córeczkÄ™, bo najwyraźniej nie miaÅ‚a gdzie jej zostawić. Tak wiÄ™c i ta maÅ‚a dziewczynka staÅ‚a siÄ™ nieodłącznÄ… częściÄ… wielkiego fizycznego krajobrazu.

KiedyÅ›, ta wÅ‚aÅ›nie nauczycielka zabraÅ‚a nas do ÅšlÄ…skiego Planetarium. OglÄ…daliÅ›my z przejÄ™ciem cudowne projekcje wschodów i zachodów sÅ‚oÅ„ca, opowieÅ›ci o gwiazdozbiorach i historii galaktyki.  Obiektów tej klasy, co nasze planetarium nie byÅ‚o wielu na Å›wiecie. My taki mieliÅ›my – i to tak blisko. To, że zabraÅ‚a nas tam wtedy i to, że jeszcze dÅ‚ugo po projekcji opowiadaÅ‚a nam o różnych rzeczach – sprawiaÅ‚o, że nawet niezainteresowani fizykÄ…, zaczynali jÄ… lubić. Potem w szkole Å›redniej wziÄ…Å‚em udziaÅ‚ w olimpiadzie astronomicznej. NapisaliÅ›my wraz z kolegÄ… dość obszernÄ… pracÄ™ dot. podboju księżyca. SpodobaÅ‚a siÄ™. Nie byÅ‚oby tego i wielu innych rzeczy w moim życiu, gdyby nie tamte opowieÅ›ci naszej nauczycielki.

Nigdy też nie czuliÅ›my jakiegoÅ› strachu przed odpowiedziami na jej pytania w czasie lekcji. Ona poprzez swój inteligentny sposób zadawania nam pytaÅ„ sprawiaÅ‚a, że sami tworzyliÅ›my na naszych oczach wzory fizyczne – zamiast siÄ™ ich uczyć.  MówiÅ‚a np.

– A co, jeÅ›li droga przebyta przez obiekt bÄ™dzie dÅ‚uższa w tym samym czasie ?

– Czy prÄ™dkość bÄ™dzie wiÄ™ksza, czy mniejsza ?

– WiÄ™ksza – odpowiadaliÅ›my chórem.

– Czyli symbol drogi (s) bÄ™dzie w liczniku, czy w mianowniku – jeżeli jest wprost proporcjonalna.

– W liczniku – znowu padaÅ‚y odpowiedzi

– A co bÄ™dzie w mianowniku, jako odwrotnie proporcjonalne ?

– Czas – odpowiadaliÅ›my przejÄ™ci

– Widzicie, jakie to proste ? – mówiÅ‚a przy takich okazjach.

Gotowy wzór na prędkość widniał na tablicy. To my go stworzyliśmy.

A teraz spójrzcie do książki – mówiÅ‚a.

– Jest taki sam – stwierdzaÅ‚ ktoÅ› ze zdumieniem….

– WÅ‚aÅ›nie – komentowaÅ‚a. Bo tak dziaÅ‚a Å›wiat. W oparciu o pewne prawa. Cokolwiek bÄ™dziecie w życiu robić – teraz ten wzór zapamiÄ™tacie do koÅ„ca życia, dlatego że go rozumiecie.

Miała rację.

Podobnie było z  innymi wzorami i prawami fizyki. Pomysłów na to, jak sprawić byśmy poczuli ten przedmiot miała zresztą wiele. Takich ludzi rzadko się spotyka.

ByÅ‚a w naszej szkole tylko ten jeden rok. PojawiÅ‚a siÄ™ i odleciaÅ‚a – jak komety, o których czasem też opowiadaÅ‚a. Jednak warto byÅ‚o na kogoÅ› takiego czekać. Choćby tylko na chwilÄ™.

Mój – i myÅ›lÄ™, że nie tylko mój szacunek do wielkiej nauki – rozpaliÅ‚ siÄ™ wtedy nieprawdopodobnie. Każde, nawet najdrobniejsze staranie – przyniesie kiedyÅ› owoce. Przyjdzie taki czas. Nic co otrzymaliÅ›my, a co byÅ‚o dobre – nie idzie na marne. Nawet ta najmniejsza rzecz – zostanie zapamiÄ™tana. Dla niektórych czasem te najdrobniejsze rzeczy, sÄ… jedyne.

I nigdy też nikogo nie należy spisywać na straty, Każdy z nas ma w sobie niezwykły pierwiastek. Jedyny i wyjątkowy.

………

Aha,…. i jeszcze jedno. Pod koniec tamtej lekcji. Już prawie pod koniec, zaraz przed dzwonkiem – otwarÅ‚y siÄ™ powoli drzwi. Obrócili siÄ™ wszyscy, żeby zobaczyć, kto wchodzi.

W drzwiach stał on. W swojej za wielkiej marynarce i z torbą, z rozwalonym zamkiem. Był trochę jakby zawstydzony, ale też i wyraźnie uśmiechnięty.

– Chodź do nas… i usiÄ…dź. Tu jest dla Ciebie miejsce – powiedziaÅ‚a radoÅ›nie nasza najlepsza nauczycielka fizyki. Nasza kometa Halleya.

 

PS

A jakby ktoÅ› chciaÅ‚ przenieÅ› siÄ™ w wyobraźni w nieskoÅ„czone przestrzenie fizyki – to proszÄ™. Nastrój, jak ze ÅšlÄ…skiego Planetarium.

Madis – Sea of Tranquility (Ambient Edit) | Melodic Ambient Music 2020 – YouTube

 

więcej w pełnej wersji mojej książki: PROSTE HISTORIE